ನಾರಾಯಣಂ ಗುಣೈಃ ಸವೆೌೈರುದೀರ್ಣಂ ದೋಷವರ್ಜಿತಮ್‌ । ಜ್ಞೇಯಂ ಗಮ್ಯಂ ಗುರೂಂಶ್ಚಾಪಿ ನತ್ವಾ ಸೂತ್ರಾರ್ಥ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೧॥ ವಿಷ್ಣುರೇವ ವಿಜಿಜ್ಞಾಸ್ಯಃ ಸರ್ವಕರ್ತಾ್‌*ಗಮೋದಿತಃ | ಸಮನ್ವಯಾದೀಕ್ಬತೇಶ್ವ ಪೂರ್ಹಾನಂದೋಇ*0ತರಃ ಖವತ್‌ ॥ ೨ ೫
ಪ್ರಣೇತಾ ಜ್ಯೋತಿರಿತ್ಯಾದ್ಯೈಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧೈರನ್ಯ ವಸ್ತುಷು ॥ ಉಚ್ಯತೇ ವಿಷ್ಣುರೇವೈಕಃ ಸರ್ವೈಃ ಸರ್ವಗುಣತ್ತತಃ ॥ ೩ ॥ ಸರ್ವಗೋತತ್ತಾ ನಿಯಂತಾ ಚ ದೃಶ್ಯತ್ವಾದ್ಯುಜ್ಜಿತಃ ಸದಾ । ವಿಶ್ವಜೀವಾಂತರತ್ವಾದ್ಕ್ಶೈರ್ಲಿಂಗೈಃ ಸವೆೌೈರ್ಯುತಃ ಸಹಿ ॥ ೪॥ ಸರ್ವಾಶ್ರಯಃ ಪೂರ್ಣಗುಣಃ ಸೋ*ಕ್ಟರಃ ಸನ್‌ ಹೃದಬ್ಜಗಃ 1 ಸೂರ್ಯಾದಿಭಾಸಕಃ ಪ್ರಾಣಪ್ರೇರಕೋ ದೈವತೈರಪಿ ॥ ೫ ॥ ಜ್ಞೇಯೋ ನ ವೇದೈಃ ಶೂದ್ರಾದ್ಯೈಃ ಕಂಪಕೋ5ನ್ಯಶ್ಚ ಜೀವತಃ | ಪತಿತ್ವಾದಿಗುಣೈರ್ಯುಕ್ತಸ್ತದನ್ಯತ್ರ ಚ ವಾಚಕೈಃ ॥ ೬ ॥ ಮುಖ್ಯತಃ ಸರ್ವಶಬ್ದೈಶ್ಚ ವಾಚ್ಯ ಏಕೋ ಜನಾರ್ದನಃ | ಅವ್ಯಕ್ತಃ ಕರ್ಮವಾಕ್ಕೈಶ್ಚ ವಾಚ್ಯ ಏಕೋ*ಮಿತಾತ್ಮಕಃ ॥ ೭ ॥ ಅವಾಂತರಂ ಕಾರಣಂ ಚ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಶೂನ್ಯಮೇವ ಚಟ ಇತ್ಯಾದ್ಯನ್ಯತ್ರನಿಯತೈರಪಿ ಮುಖ್ಯತಯೋದಿತಃ | ಶಬ್ದೈರತೋಂನಂತಗುಣೋ ಯಚ್ಚಬ್ಲಾ ಯೋಗವೃತ್ತಯಃ ॥ ೮ ॥
॥। ಇತಿ ಶ್ರೀಮದಾನಂದತೀರ್ಥಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯವಿರಚಿತೇ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಾಣುಭಾಷ್ಯೇ ಪ್ರಥಮೋ*ಧ್ಯಾಯಃ ॥
॥ ದ್ವಿತೀಯೋಂಧ್ಯಾಯಃ ॥ ಶ್ರೌತಸ್ಮೃತಿವಿರುದ್ಧತ್ವಾತ್‌ ಸ್ಕೃತಂಯೋ ನ ಗುಣಾನ್‌ ಹರೇಃ | ನಿಷೇದ್ಠುಂ ಶಕ್ನುಯುರ್ವೇದಾ ನಿತ್ಯತ್ವಾನ್ಮಾನಮುತ್ತಮಮ್‌ ॥ ೧ ॥ ದೇವತಾವಚನಾದಾಪೋ ವದಂತೀತ್ಯಾದಿಕಂ ವಚಃ | ನಾಯುಕ್ತವಾದ್ಯಸನ್ನೈವ ಕಾರಣಂ ದೃಶ್ಯತೇ ಕ್ವಚಿತ್‌ ॥ ೨ ॥ ಅಸಜ್ಜೀವಪ್ರಧಾನಾದಿಶಬ್ದಾ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ನಾಪರಮ್‌ । ವದಂತಿ ಕಾರಣತ್ವೇನ ಕ್ವಾಪಿ ಪೂರ್ಣಗುಣೋ ಹರಿಃ ॥ ೩ ॥ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾತ್‌ ಸರ್ವಕತೃತ್ವಾನ್ನಾಯುಕ್ತಂ ತದ್ವದೇಚ್ಛುತಿಃ | ಭ್ರಾಂತಿಮೂಲತಯಾ ಸರ್ವಸಮಂಖಜಾನಾಮಯಿಕ್ತಿತಃ ॥ ೪ ॥ ನ ತದ್ವಿರೋಧಾದ್ವಚನಂ ವೈದಿಕಂ ಶಂಕ್ಯತಾಂ ವ್ರಜೇತ್‌ | ಆಕಾಶಾದಿಸಮಸ್ತಂ ಚ ತಜ್ಜಂ ತೇನೈವ ಲೀಯತೇ ॥ ೫ ॥ ಸೋನನುತ್ಪತ್ತಿಲಯಃ ಕರ್ತಾ ಜೀವಸ್ತದ್ವಶಗಃ ಸದಾ 1 ಸದಾಭಾಸೋ ಹರಿಃ ಸರ್ವರೂಪೇಷ್ವಪಿ ಸಮಃ ಸದಾ ॥ ೬ ॥ ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣಶ್ಚೇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ದೇಹಶ್ಚೈವ ತದುದ್ಭವಃ । ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣವಶೇ ಸರ್ವಂಸ ವಿಷ್ಣೋರ್ವಶಗಃ ಸದಾ ॥ ೭॥ ಸರ್ವದೋಷೋಜ್ನಿತಸ್ತಸ್ಮಾದೃಗವಾನ್‌ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ | ಉಕ್ತಾ ಗುಣಾಶ್ಚಾವಿರುದ್ಧಾಸ್ತಸ್ಯ ವೇದೇನ ಸರ್ವಶಃ ॥ ೮ ॥ ॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಮದಾನಂದತೀರ್ಥಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯವಿರಚಿತ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಾಣುಭಾಷ್ಕೇ ದ್ವಿತೀಯೋ*ಧ್ಯಾಯಃ ॥
॥ ತೃತೀಯೋಇಧ್ಯಾಯಃ ॥ ಶುಭೇನ ಕರ್ಮಣಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ನಿರಯಂ ಚ ವಿಕರ್ಮಣಾ । ಮಿಥ್ಯಾಜ್ಹಾನೇನ ಚ ತಮೋ ಜ್ಞಾನೇನೈವ ಪರಂ ಪದಮ್‌ ॥ ೧॥ ಯಾತಿ ತಸ್ಮಾದ್ವಿರಕ್ತಃ ಸನ್‌ ಜ್ಞಾನಮೇವ ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್‌ | ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಪ್ರೇರಕಶ್ಚ ಸರ್ವರೂಪೇಷ್ವಭೇದವಾನ್‌ ॥ ೨ ॥ ಸರ್ವದೇಶೇಷು ಕಾಲೇಷು ಸ ಏಕಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ । ತದ್ಭಕ್ತಿತಾರತಮ್ಯೇನ ತಾರತಮ್ಯಂ ವಿಮುಕ್ತಿಗಮ್‌ ॥ ೩ ॥ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಆತ್ಮೇತಿ ಮಾನುಷೈಸ್ತು ಸುರೇಶ್ವರೈಃ । ಯಥಾಕ್ರಮಂ ಬಹುಗುಣೈಬ್ಬಹ್ಮಣಾ ತ್ವಖಲೈರ್ಗುಣೈಃ ॥ ೪ ॥ ಉಪಾಸ್ಯಃ ಸರ್ವವೇದೈಶ್ಚ ಸರ್ವೈರಪಿ ಯಥಾಬಲಮ್‌ ಟ ಜ್ಲೇಯೋ ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಶೇಷಸ್ತು ಜ್ಲಾನೇ ಸ್ಕಾದುತ್ತರೋತ್ತರಮ್‌ ॥ ೫ ॥ ಸರ್ವೇಇಪಿ ಪುರುಷಾರ್ಥಾಃ ಸ್ಯುಜಾ೯ನಾದೇವ ನ ಸಂಶಯಃ | ನ ಲಿಪ್ಯತೇ ಜ್ಞಾನವಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವದೋಷೈರಪಿ ಕ್ವಚಿತ್‌ ॥ ೬ ॥ ಗುಣದೋಷ್ಯೈೈಃ ಸುಖಸ್ಕಾಪಿ ವೃದ್ಧಿಹ್ರಾಸೌ ವಿಮುಕ್ತಿಗೌ । ನೃಣಾಂ ಸುರಾಣಾಂ ಮುಕ್ಕ್‌ ತು ಸುಖಂ ಕ್ಲೃಪ್ತಂ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್‌ ॥ ೭ ॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಮದಾನಂದತೀರ್ಥಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯವಿರಚಿತ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಾಣುಭಾಷ್ಕೇ ತೃತೀಯೋಂಧ್ಯಾಯಃ ॥
॥ ಚತುರ್ಥೋ*ಧ್ಯಾಯಃ ॥ ವಿಷ್ಣುಬ್ಬಹ್ಮ ತಥಾ ದಾತೇತ್ಯೇವಂ ನಿತ್ಯಮುಪಾಸನಮ್‌ । ಕಾರ್ಯಮಾಪದ್ಯಪಿ ಬ್ರಹ್ಮ ತೇನ ಯಾತ್ಯಪರೋಕ್ಚತಾಮ್‌ ॥ ೧ ॥ ಪ್ರಾರಬ್ಲಕರ್ಮಣೋನ್ಕಸ್ಥ ಜಾನಾದೇವ ಪರಿಕ್ಬಯಃ । ಅನಿಷ್ಟಸ್ಕೋಭಯಸ್ಕಾಪಿ ಸರ್ವಸ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯ ಭೋಗತಃ ॥ ೨ ॥ ಉತ್ತರೇಷೂತ್ತರೇಷ್ವೇವಂ ಯಾವದ್ವಾಯುಂ ಮಿಮುಕ್ತಿಗಾಃ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಭುಂಜತೇ ಭೋಗಾಂಸ್ತದಂತರ್ಬಹಿರೇವ ವಾ ॥ ೩ ವಾಯುರ್ವಿಷ್ಣುಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯೆವ ಭೋಗಶ್ಟೈ ವೋತ್ತರೋತ್ತರಮ್‌ ।ಟ ಉತ್ಕಮ್ಯ ಮಾನುಷಾ ಮುಕ್ತಿಂ ಯಾಂತಿ ದೇಹಕ್ಟಯಾತ್‌ ಸುರಾಃ ॥ ೪ ॥ ಅರ್ಚಿರಾದಿಪಥಾ ವಾಯುಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತೇನ ಜನಾರ್ದನಮ್‌ । ಯಾಂತ್ಯುತ್ತಮಾ ನರೋಜ್ಚಾದ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾತ್‌ ಸಹಾಮುನಾ ॥ ೫ ॥ ಯಥಾಸಂಕಲ್ಪಭೋಗಾಶ್ಚ ಚಿದಾನಂದಶರೀರಿಣಃ । ಜಗತ್ಸೃಷ್ಟಾ ದಿವಿಷಯೇ ಮಹಾಸಾಮರ್ಥಮಪ್ಯೃತೇ ॥ ೬ ॥ ಯಥೇಷ್ಟಶಕ್ತಿಮಂತಶ್ಚ ವಿನಾ ಸ್ವಾಭಾವಿಕೋತ್ತಮಾನ್‌ । ಅನನ್ಯವಶಗಾಶ್ಚೈವ ವೃದ್ಧಿಹ್ರಾಸವಿವಿರ್ಜಿತಾಃ | ದುಃಖಾದಿರಹಿತಾ ನಿತ್ಯಂ ಮೋದಂತೇಇವಿರತಂ ಸುಖಮ್‌ ೫ ೭ ॥ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞೇನ ಮುನಿನಾ ಸರ್ವಶಾಸ್ತಾರ್ಥಸಂಗಹಃ ಕೃತೋ*ಯಂ ಪ್ರೀಯತಾಂ ತೇನ ಪರಮಾತ್ಮಾ ರಮಾಪತಿಃ ॥ ಆ ॥ ನಮೋ ನಮೋ *ಶೇಷದೋಷದೂರಪೂರ್ಣಗುಣಾತ್ಮನೇ । ವಿರಿಂಚಿಶರ್ವಪೂರ್ವೇಡ್ಯವಂದ್ಯಾಯ ಶ್ರೀವರಾಯ ತೇ ॥ ೯ ॥ ॥। ಇತಿ ಶ್ರೀಮದಾನಂದತೀರ್ಥಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯವಿರಚಿತ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಾಣುಭಾಷ್ಯೇ ಚತುರ್ಥೋಇಧ್ಯಾಯಃ ॥ ॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಮದಣುಭಾಷ್ಯಮ್‌ ॥